He Pānui Whakamārama O Te Whānau O Te Uru Karaka O Newton Central

nā Te Ura, 2001

Te Kaupapa

Kia whakarite e mātou tētahi akoranga kaupapa Māori mō te whanaketanga, te pupuri, te torohanga, me te oranga o te reo Māori me ōna tikanga i ngā āhuatanga rumaki. Kia mau i tēnei taiao hei whāngai i te hiringa mātauranga.

Te Kōrero Tāhuhu

I te tau 1996 he reo rua ngā akoranga Māori kei te kura. Kei roto rā ētahi tamariki matatau ki te reo Māori. Mai i te kaha o te reo Pākehā i tīmata ēnei tamariki ki te ngaro i to rātou reo rangatira. Arā, i tuwhera ngā mātua i tētahi rūma rumaki reo hei whakaora anō i te reo Māori. Rua tekau ngā tamariki, mai te tau rima ki te tau tekau hei kawe i tēnei kaupapa. Ko te kaiako tuatahi ko Whaea Hoana Pearson, te tumuaki o te kura katoa i nāianei. I aua wā i tākaro ēnei tamariki ki ngā wā rerekē ki ngā tamariki o te kura whānui, hei āwhina ki te whakakaha i a rātou reo. Kua puawai tēnei akoranga mō ngā tau e whā. I nāianei whā tekau ngā tamariki.

Ngā Āhuatanga o te Akomanga

Kei a tātou tētahi whānau tino piritahi, tino āwhina, e maha ngā mahi mō tēnei whānau. He hui whānau ia marama. Ko te tino tūmanako kia maia te kōrero Māori o ia whānau ki ngā kainga. Tokorua ngā kaiako i roto i te akomanga me tētahi kai āwhina i te reo. Ko ngā tamariki, ngā kōtiro me ngā tama. Ko te nuinga he Māori, ētahi mai i te Moana Nui-ā-Kiwa, ā, he Pākehā hoki. Mai i te rima ki te tekau mā rua ngā tau o ēnei tamariki.
He whānau tahi mātou, ēngari mō ētahi mahi ka wehewehe mātou ki ngā rōpū mahi e rua, ā, tētahi rōpū mahi rangatahi me tētahi rōpū mahi nohinohi. Kei te mahi mātou mai i ngā mārautanga katoa. He wātaka tino kii, tino meremere ia wāhanga.
Ā te wā he pākari te kōrero, te tuhi ki ngā pukapuka i te reo hoki, ka tīmata te ako i te reo tuarua, kōtahi te wāhanga ako ia wiki. Ka wehe ngā tamariki takawaenga ki tētahi atu kura, e rua ngā wā ia wiki, mō te mahi hangarau.
Ko te nuinga o te wā he whānau atawhai, he whānau aroha tēnei. Kei te whakahoahoa ngā tamariki ki ngā tamariki. Ko tētahi tikanga nui mō ngā tamariki, kia whai e rātou te iti kahurangi, i ngā wā katoa.

Ngā Meka Motu

Ia wāhanga, ia tau rānei, ka ngana mātou te mahi i tētahi mahi motuhake, e whai ake nei ētahi o a mātou mahi:

Ngā haerenga marae
Te Tikanga Matariki
Te Kauta (i tuwhera mātou i tētahi café mō te wiki kōtahi)
Te Papa Tipu (he māra kai paraumu tēnei)
Kei a mātou ngā piri pū wai rākau me he pāmu noke
Te whakāturanga kākahu hangarua
Ngā rōpū kanikani
Te rōpū waiata (i waiata mātou i te rori o Karangahape mō ngā koha)
Ngā wananga reo (ia wāhanga mō ngā mātua)
Te Rā o Rehia (he rā mō ngā kemu Māori)
Te Mahi Taupatupatu

Ko ēnei ngā meka motuhake o tēnei akoranga.

Ōku Hurihuringa

Kua noho au ki roto i tēnei akoranga mō ngā tau e whā. He pai tēnei akoranga ki āhau nō te mea ka ako i roto i te reo. He tino rawe ngā kaiako, he tino arotahi tō rātou ki ngā mahi i mua ia tātou. Ka tūtaki koe i ngā tāngata hou i ngā wā katoa. Ia wāhanga ka mahi mātou i tētahi mea whakahirahira. He rawe ngā whanaungatanga o ngā tuakana me ngā teina.

Te Whānau o Te Uru Karaka
Te Kura ā-Rito o Newton
Te tiriti o Monmouth,
Newton, Tamaki Makaurau
Te Tau Waea 09 3786883
Te Waea Whakaāhua 09 3788943
Te I-mera newton@newton.school.nz

Nō reira, waea mai, ī-mera mai.

Nau mai
Haere mai